تبیان | مسعود خاتمی :
کاروان ملی «زندگی» که از سوی موسسه تبیان با هدف ترویج سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی راه اندازی شده است، از دی ماه ۱۴۰۴ فعالیت خود را آغاز کرده و حالا پس از اجراهای متعدد از سالنها فاصله گرفته و به میدانهای شهر آمده است.
به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، کاروان ملی «زندگی» که از سوی موسسه تبیان با هدف ترویج سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی راه اندازی شده است، از دی ماه 1404 فعالیت خود را آغاز کرده و حالا پس از اجراهای متعدد از سالنها فاصله گرفته و به میدانهای شهر آمده است؛ رویدادی که تلاش میکند مفاهیم قرآنی و معارف اهلبیت(ع) را نه در قالبی رسمی و آموزشی، بلکه با زبان شادی، نشاط، گفتوگو و ارتباط مستقیم با مردم روایت کند. این کاروان تاکنون در ۹ استان کشور و ۱۰ اجرا حضور داشته و آخرین مقصد آن، میدان انقلاب زنجان بود؛ جایی که به گفته مسئول کاروان، حدود ۸ تا ۹ هزار نفر پای برنامه آن نشستند.
قرار نیست برای شنیدن حرفی درباره سبک زندگی، حتماً وارد یک سالن رسمی شد و پای یک سخنرانی نشست. گاهی کافی است برنامهای راهش را به میان مردم باز کند؛ به میدان شهر، جایی که خانوادهها دور هم جمع شدهاند و قرار است چند ساعت را با شادی و نشاط سپری کنند. «کاروان زندگی» با همین نگاه شکل گرفته است؛ ترکیبی از محتوای قرآنی و روایی، برنامههای شاد، کارشناسی، مداحی، موسیقی و آیتمهای متناسب با فضای هر شهر.
این کاروان فعالیت خود را از دیماه سال ۱۴۰۴ آغاز کرد. در ابتدا مخاطبان اصلی آن مددجویان کمیته امداد بودند، اما ظرفیت برنامه بهتدریج از قالب اولیه فراتر رفت و حالا «کاروان زندگی» به یک برنامه عمومی و میدانمحور تبدیل شده است. مسعود خاتمی، مسئول کاروان «زندگی»، درباره ایده شکلگیری این رویداد و مسیری که طی کرده است، توضیح میدهد.
از یک دغدغه تا شکلگیری «کاروان زندگی»
خاتمی با اشاره به آغاز فعالیت این کاروان در دیماه سال گذشته، محتوای اصلی آن را یک بسته فرهنگی ایرانی ـ اسلامی توصیف میکند که تلاش دارد مفاهیم دینی را با زبانی متفاوت به مخاطب ارائه دهد.
او میگوید: «کاروان زندگی یک پک فرهنگی ایرانی ـ اسلامی است که در آن آیات قرآن و روایات اهلبیت(ع) در قالب شادی و خنده به مخاطب ارائه میشود. ساختار برنامه هم بر همین اساس شکل گرفته؛ از مجری شاد و بانشاط گرفته تا حضور استادان و کارشناسانی که هر کدام در حوزه تخصصی خودشان با مردم ارتباط برقرار میکنند.»
مسئول کاروان «زندگی» درباره چرایی شکلگیری این رویداد نیز میگوید: «دغدغه اولیه از سوی کمیته امداد بود که این برنامه را برای مددجویان برگزار کند، اما برای اجرای آن مجموعهای که بتواند این کار را انجام دهد، وجود نداشت. در ادامه با مجموعه تبیان مشورت شد و اجرای کار را پذیرفت.»
خاتمی توضیح میدهد: «اوایل کار برای مددجویان کمیته امداد برنامه اجرا میکردیم، اما ظرفیت کاروان زندگی آنقدر بالا بود که کمکم وارد میدان شدیم. در دو شهر اول، صبح برای مددجویان در سالن برنامه داشتیم و شب برای عموم مردم اجرا میکردیم؛ اما حالا این ظرفیت را پیدا کردهایم که در تجمعات و میدانهای شهر هم حضور داشته باشیم.»

کاروان زندگی از سالنها بیرون آمد
تغییر فضای اجرا، به معنای کنار گذاشتن محتوای اولیه کاروان نیست. همچنان سبک زندگی و ارائه مفاهیم قرآنی و روایی محور اصلی برنامه است، اما متناسب با فضای عمومی و میدان، عناصر دیگری نیز به آن اضافه شده است.
خاتمی در این باره میگوید: «محتوایی که از ابتدا داشتیم همچنان وجود دارد؛ یعنی سبک زندگی با توجه به آیات قرآن و روایات اهلبیت(ع). در کنار آن، با توجه به اقتضائات میدان، نماهنگهای انقلابی، شعارهای اللهاکبر و برنامههایی متناسب با فضای تجمعات هم اضافه شده است.»
همین تغییر رویکرد موجب شده «کاروان زندگی» دیگر صرفاً یک برنامه مناسبتی یا محدود به یک مجموعه خاص نباشد و مجموعههای مردمی و مذهبی نیز برای اجرای آن دعوت کنند. اصفهان یکی از نمونههای این تغییر مسیر است؛ جایی که در یکی از اجراها، هیئتهای مذهبی شهر مستقیماً از کاروان برای حضور دعوت کردند.
حضور کاروان زندگی در 10 استان
کاروان زندگی تاکنون در ۹ استان کشور و ۱۰ اجرا حضور داشته است. اصفهان با دو اجرا، یکی از شهرهایی بوده که بیش از یک بار میزبان این کاروان شده و پس از آن نیز برنامه در استانهایی همچون بوشهر، کرمان، خراسان شمالی، سمنان و زنجان برگزار شده است.
خاتمی درباره بازخورد مردم از برنامهها میگوید: «استقبال مردم خیلی عالی بوده است. اوایل کار، در هر شهر دو برنامه داشتیم؛ یکی برای کمیته امداد و یکی برای عموم مردم. اما حالا معمولاً یک اجرای عمومی داریم و استقبال هم واقعاً بینظیر است.»
آخرین ایستگاه این کاروان، زنجان بود؛ جایی که به گفته مسئول کاروان، حدود ۸ تا ۹ هزار نفر در میدان انقلاب حضور پیدا کردند.

او ادامه میدهد: «دیشب در زنجان حدود ۸ تا ۹ هزار نفر مخاطب داشتیم. بعد از برنامه هم تصویربردار ما بین مردم میرود و با آنها گفتوگو میکند تا واکنشها و بازخورد مردم نسبت به برنامه را ثبت و منتقل کند.»
به رسم هر شهر
یکی از ویژگیهایی که در طراحی برنامههای کاروان زندگی مورد توجه قرار گرفته، تلاش برای استفاده از ظرفیتها و ویژگیهای فرهنگی هر شهر است. به همین دلیل، برنامه در همه شهرها الزاماً با یک نسخه ثابت اجرا نمیشود.
نمونه آن در زنجان اتفاق افتاد؛ جایی که برگزارکنندگان محلی درخواست کردند سوره فتح بهصورت کامل در برنامه قرائت شود.
خاتمی روایت میکند: «ما سعی میکنیم با سلیقه و فضای هر شهر رفتار کنیم. در زنجان به ما گفتند حتماً سوره فتح بهصورت کامل خوانده شود، چون رسم مردم اینجاست که هر شب سوره فتح را میخوانند. ما هم به این رسم احترام گذاشتیم و سوره فتح را در برنامه اجرا کردیم.»
در کنار این بخش، برنامه زنجان مجموعهای از آیتمهای قرآنی و سرگرمکننده، مداحی، اجرای نماهنگ و بخشهای کارشناسی داشت. مهدی رسولی و علیاکبر حائری از مداحان حاضر در برنامه بودند، حسینزاده بهعنوان کارشناس مذهبی و دکتر عزیزی بهعنوان روانشناس در برنامه حضور داشتند و اجرای برنامه نیز بر عهده حامد سلطانی بود.
خاتمی درباره ساختار برنامه توضیح میدهد: «یک آیتم قرآنی داریم که در قالب خنده و شادی ارائه میشود. مداحان عزیزمان را داریم، کارشناس مذهبی و روانشناس هم در برنامه حضور دارند و معمولاً تلاش میکنیم در پایان برنامه یک خواننده هم داشته باشیم.»

سبک زندگی به زبان مردم
آنچه کاروان زندگی را از یک برنامه صرفاً سخنرانی یا آموزشی جدا میکند، تلاش برای نزدیک کردن مفاهیم دینی به فضای زندگی روزمره مخاطب است؛ مفاهیمی که قرار نیست فقط شنیده شوند، بلکه باید با زبانی قابل فهم و در فضایی شاد و صمیمی به خانوادهها منتقل شوند.
از سوی دیگر، حرکت کاروان به سمت میدانهای عمومی، دامنه مخاطبان آن را نیز تغییر داده است. برنامهای که در ابتدا برای جامعه هدف مشخصی طراحی شده بود، حالا خانوادهها و عموم مردم شهرها را مخاطب خود قرار میدهد و تلاش میکند از ظرفیت حضور چهرهبهچهره برای گفتوگو درباره سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی استفاده کند.
یک تیم کوچک برای یک کاروان بزرگ
پشت اجرای هر برنامه، تیمی قرار دارد که مسئولیت هماهنگی، طراحی و اجرای آن را بر عهده میگیرد. خاتمی درباره ساختار این تیم میگوید: «خود مجموعه برای کارهای اداری و هماهنگی شهرها دو، سه نفر هستیم، اما تیم اجرایی حدود هشت نفر است.»
این تیم در کنار هماهنگیهای اجرایی هر شهر، باید محتوای برنامه را نیز با شرایط محل برگزاری هماهنگ کند؛ مسیری که باعث شده کاروان زندگی از یک برنامه محدود سازمانی فاصله بگیرد و به یک رویداد فرهنگی سیار با امکان حضور در میدانهای مختلف کشور تبدیل شود.
کاروان «زندگی» حالا پس از ۱۰ اجرا در ۹ استان، تجربه تازهای از یک برنامه فرهنگی را دنبال میکند؛ برنامهای که نقطه آغازش سالنهای کمیته امداد بود و مقصد تازهاش میدانهایی است که مردم در آنها حضور دارند؛ جایی که قرار است قرآن، سبک زندگی و معارف اهلبیت(ع) این بار با زبان شادی و ارتباط مستقیم، به میان خانوادهها برود.
منبع : مهر
1405/06/16